 |
| Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo (phải), hai lãnh đạo sẽ rời chức vụ năm 2013. |
(Le Monde 29/10/2012 ) Đối với đa số người Trung Quốc, ông chỉ đơn giản là “Ôn gia gia”. Trong nhiệm kỳ mười năm, ông Ôn Gia Bảo, Thủ tướng đồng thời là nhân vật số ba trong đảng Cộng sản Trung Quốc, đã được người dân gọi bằng một cái tên chất chứa cảm tình, vì ông quan tâm đến những người bất hạnh nhất.
Hình ảnh luôn được đánh bóng bởi các bài diễn văn tuyên truyền của một chế độ luôn là cộng sản, cho dù trên thực tế, những người thừa kế của Mao từ hơn ba chục năm qua, đã áp dụng chủ nghĩa tư bản và sản sinh ra một nền kinh tế song đôi, trong đó các công ty quốc doanh đóng vai trò chủ đạo.
Không có một cái Tết nào mà một Ôn Gia Bảo hòa nhã, mặc bộ vét đơn giản, lại không đến thưởng thức món hoành thánh với các công nhân nhập cư – việc khai thác lực lượng lao động này đã làm nên phần lớn phép lạ Trung Quốc.
Không một nơi nào bị thiên tai mà ông không tìm đến, để bày tỏ sự cảm thông với các nạn nhân. Như trong vụ động đất ở Tứ Xuyên năm 2008, tại đó ông đã chỉ huy hoạt động cấp cứu, và càng được nhân dân yêu mến.
Ông cũng nổi bật với những bài diễn văn chống tham nhũng. Năm 2007, ông đã kêu gọi các lãnh đạo cao cấp “đảm bảo là các thành viên gia đình, bạn bè và các người thân khác không lợi dụng ảnh hưởng từ chức vụ trong chính phủ”.
Cú đòn thật thô bạo: một cuộc điều tra chi tiết của New York Times về tài sản tích lũy được của những người thân ông Ôn - chỉ sơ sơ có 2,7 tỉ đô la, nhất là của vợ ông là bà Dương Bội Lị, được mệnh danh là “Nữ hoàng kim cương” do sự khống chế của bà trong lãnh vực này - đã đánh mạnh vào hình ảnh đẹp đẽ trên.
Được đăng vào cuối tuần rồi, bài báo khẳng định điều mà nhiều người vẫn nghi ngờ: gia đình ông đã lợi dụng vị thế của “Ôn gia gia” để làm ăn. Tuy hai luật sư của gia đình ông Ôn đã cố gắng phản công hôm Chủ nhật 28/10, nhưng tác hại về mặt chính trị là khủng khiếp, vào thời điểm chưa đến 15 ngày nữa là đến đại hội 18 ĐCSTQ. Đại hội này sẽ đổi mới ban lãnh đạo, ông Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo sẽ rời chức vụ từ nay đến tháng 3/2013.
Nhiều người con của giới “quý tộc đỏ” đã lao vào làm kinh tế, trong một đất nước tăng trưởng nhanh chóng. Tình trạng đặc quyền đặc lợi đã làm lung lay uy tín của ĐCSTQ, hiện đang đối mặt với sự bất bình của người dân, và phải giảm bớt bất bình đẳng xã hội ngày càng trầm trọng tại Trung Quốc.
Các cuộc đấu đá nội bộ được tiết lộ qua vụ Bạc Hy Lai – một trong những lãnh đạo nổi tiếng nhất, vừa bị loại khỏi thượng tầng quyền lực và đang chờ ngày ra tòa – cũng là những trận chiến để duy trì lợi lộc của những gia đình quyền thế khác nhau.
Trước khi bị Mao Trạch Đông đánh bại, lãnh tụ quốc gia Tưởng Giới Thạch đã tóm tắt cái thế mà các lãnh đạo tương lai của Trung Quốc phải chọn lựa: “Nếu đấu tranh chống tham nhũng thì mất Đảng, nhưng nếu không chống tham nhũng thì sẽ mất nước”.
Gia tài nhiều tỉ đô la trong bóng tối của gia đình Ôn Gia Bảo (3)
 |
| Thủ tướng TQ Ôn Gia Bảo |
Các nhà tài phiệt
Vào cuối thập niên 90, Đoạn Vĩ Hồng với tư cách công ty địa ốc Thái Hồng, phụ trách quản lý nhiều văn phòng và các cơ sở địa ốc khác tại Thiên Tân, nguyên quán của Thủ tướng ở miền bắc Trung Quốc. Ở tuổi đôi mươi vào thời đó, bà từng theo học ở trường đại học Khoa học Kỹ thuật Nam Kinh.
Năm 2002, bà Đoạn bắt đầu làm ăn với nhiều người thân của ông Ôn Gia Bảo, Thái Hồng thành một công ty đầu tư và nhờ đó bà đã trở nên hết sức giàu có.
Người ta không biết bà Đoạn Vĩ Hồng, 43 tuổi, có quan hệ họ hàng với Thủ tướng hay không. Trong một loạt các cuộc trao đổi, ban đầu bà nói không quen biết người nào trong gia đình ông Ôn, nhưng sau đó lại khẳng định mình là bạn của gia đình này, và đặc biệt rất thân với bà Trương Bội Lị, phu nhân Thủ tướng. Cũng giống như một số chủ doanh nghiệp Trung Quốc khác, cơ hội đã mỉm cười với bà Đoạn khi bà cùng làm ăn với gia đình ông Ôn, với mạng lưới bạn bè và đồng nghiệp của họ, cho dù bà nói là quan hệ này chỉ trên giấy tờ - kể cả phần hùn của bà trong Bình An – và hoàn toàn không có yếu tố tài chính.
Bà Đoạn Vĩ Hồng và nhiều doanh nhân giàu có khác nằm trong số sáu tỉ phú giàu nhất Trung Quốc, đã tham gia vào các dự án kinh tế, và khi cần thiết đã hỗ trợ các thành viên trong gia đình ông Ôn tổ chức các hoạt động tài chính để kiếm lợi – theo như những người trong ngành ngân hàng đã từng làm việc với họ.
Được thành lập ở Thiên Tân, Thái Hồng đã thu được lợi nhuận khổng lồ. Năm 2001, công ty này đã đầu tư khoảng 51 triệu euro để mua 3% cổ phần của Bình An trước khi lên sàn chứng khoán – theo như sổ sách của công ty và luận văn thạc sĩ của bà Đoạn. Năm năm sau, số cổ phiếu này giá trị đến 2,87 tỉ euro.
Great Ocean, chi nhánh Hồng Kông của công ty, cũng do bà Đoạn điều hành, sau đó đã được chính quyền Bắc Kinh giao cho một khu đất rất lớn gần sân bay quốc tế Bắc Kinh. Ngày nay địa điểm này là một trung tâm vận chuyển hàng hóa và điều độ khổng lồ. Năm ngoái, Great Ocean đã bán lại phần hùn 53% trong dự án này cho một công ty Singapore, với giá gần 310 triệu euro.
Giao dịch này và nhiều vụ đầu tư khác vào các khách sạn hạng sang, các khu nhà ở tại Bắc Kinh và vào BBMG, công ty vật liệu xây dựng lớn nhất Trung Quốc niêm yết tại Hồng Kông, cũng đã góp phần làm nên gia tài của bà Đoạn – theo các tài liệu của công ty mà New York Times tham khảo được.
Cũng theo các tài liệu này, thì trong thập kỷ vừa qua, Thái Hồng có gần ba chục cá nhân cổ đông, trong đó nhiều người là thân nhân của ông Ôn Gia Bảo, hoặc là đồng nghiệp cũ của vợ ông.
Những chủ doanh nghiệp giàu có khác đã làm việc với người thân của Thủ tướng từ chối đưa ra lời bình luận về bài báo này. Bà Đoạn cũng thẳng thừng bác bỏ việc bà có quan hệ về tài chính với Thủ tướng hoặc thân nhân ông. Bà tuyên bố rằng không muốn nói ra các cổ đông khác của Bình An, để tránh mọi quảng bá vô ích. Bà Đoạn, vốn là thành viên ban kiểm tra của Bình An, khẳng định : « Số tiền mà tôi đầu tư vào Bình An hoàn toàn là của tôi, và tất cả những gì tôi làm hoàn toàn hợp pháp ».
Một đối tác giàu có khác của gia đình họ Ôn là ông Trịnh Dụ Đồng, kiểm soát tập đoàn Hồng Kông New York Development, là một trong những người giàu nhất châu Á. Gia tài của ông được Forbes ước tính khoảng 11,7 tỉ euro
Trong thập niên 90, New World tìm cách đặt chân vào Trung Hoa lục địa thông qua một công ty con chuyên bán lẻ các mặt hàng kim hoàn cao cấp. Chuỗi cửa hàng Chu Đại Phúc (Chow Taifook) đã mở cửa hàng đầu tiên tại Trung Quốc năm 1998.
Ông Trịnh và những người hùn vốn đã đầu tư vào một công ty kim cương của thân nhân ông Ôn, và đã cùng họ bỏ tiền vào một loạt các công ty trong đó có Sino-Life, National Trust và Bình An. Các món đầu tư này của ông Trịnh ngày nay giá trị ít nhất 3,9 tỉ euro, theo tài liệu lưu trữ của công ty. Chuỗi cửa hàng nữ trang Chu Đại Phúc cũng đã phất lên rất nhanh, nay thì lượng hàng bán ra tại Trung Quốc chiếm 60% trong số 3,3 tỉ euro doanh số của công ty.
Chúng tôi đã không thể liên lạc được với ông Trịnh, 87 tuổi, để ghi nhận ý kiến của ông. New World Development không gọi lại cho chúng tôi.
 |
| Một cửa hàng nữ trang cao cấp Chu Đại Phúc ở Hồng Kông |
Hậu quả đối với Thủ tướng
Vào mùa đông 2007, ngay trước khi bắt đầu nhiệm kỳ Thủ tướng thứ hai, ông Ôn Gia Bảo đã kêu gọi có các biện pháp chống tham nhũng, đặc biệt là trong các cán bộ cao cấp.
Trong một hội nghị tập họp các cán bộ chủ chốt của Đảng tại Bắc Kinh, ông tuyên bố : « Lãnh đạo các cấp của chính quyền đều phải đi đầu trong việc chống hối lộ, phải giám sát kỹ lưỡng để gia đình, bạn bè và người thân của mình không lợi dụng chức vụ trong chính phủ ».
Bài diễn văn này thống nhất với một chiến dịch trước đó của Thủ tướng, đòi hỏi các cán bộ phải hết sức minh bạch và đặc biệt các quan chức cao cấp phải kê khai tài sản (cho các định chế chính thức).
Không hẳn ông Ôn đã áp dụng tính minh bạch như thế đối với chính gia đình mình, vì Đảng Cộng sản không tiết lộ những thông tin loại này. Nhiều tài sản mà New York Times phát hiện không cần công khai theo quy định, vì không do những người thân trực tiếp của Thủ tướng như vợ con ông nắm giữ.
Theo tìm hiểu của New York Times, đã được các chuyên gia bên ngoài thẩm định, thì ít nhất 80% trong số 2,1 tỉ euro tài sản của gia đình Ôn Gia Bảo đứng tên thân mẫu của Thủ tướng, em trai, hai em rể, một em dâu và thân nhân của con dâu ông. Không có ai trong số này phải tuân thủ quy định minh bạch của Đảng. Tổng số phần hùn của thân nhân ông Ôn tại Bình An được ước đoán theo những tính toán của New York Times và được các chuyên gia công nhận. Số tiền này bao gồm các cổ phiếu do gia đình nắm giữ, được bán lại từ 2004 đến 2006, và giá trị của các cổ phiếu họ vẫn còn giữ đến cuối năm 2007 – lần cuối cùng được công bố công khai.
Các luật gia cho biết khó thể ước lượng cụ thể tài sản tại Trung Quốc, vì có thể có những thỏa thuận ngầm với các sở hữu chủ thực sự. Curtis J. Milhaupt, giáo sư khoa luật đại học Columbia khẳng định : « Cấu trúc phức tạp của các doanh nghiệp không nhất thiết phải gian dối. Nhưng trong một hệ thống như ở Trung Quốc, nơi các chủ doanh nghiệp và quyền lực chính trị liên kết chặt chẽ với nhau, các công ty bình phong đặt ra vấn đề khẩn thiết như sau : các công ty này là của ai và tiền bạc đến từ đâu ? »
Trong số những người tham gia các vụ đầu tư của gia đình ông Ôn, có những người hợp tác từ lâu trước đó, đồng nghiệp cũ hay bạn học, nhất là Ư Kiếm Minh (Yu Jianming), từng học tại đại học Northwestern với Ôn Vân Tùng, và Trương Ngọc Hoành (Zhan Yuhong), đồng nghiệp lâu năm của Ôn Gia Hoành, em trai Thủ tướng. Những người này không trả lời điện thoại của chúng tôi.
Các tiết lộ về tài sản của gia đình ông Ôn Gia Bảo có thể làm ông yếu thế đi về mặt chính trị. Ngày 8/11 tới, nhân đại hội thứ 18 tại Bắc Kinh, đảng Cộng sản sẽ trình diện một thế hệ lãnh đạo mới. Nhưng tiến trình chọn lựa đã bị hoen ố bởi một trong những xì-căng-đan chính trị tệ hại nhất trong các thập kỷ gần đây, sự sụp đổ của Bạc Hy Lai, Bí thư Thành ủy Trùng Khánh, người vẫn ngắm nghía một chức vụ cao hơn.
Tại Bắc Kinh, ông Ôn Gia Bảo sẽ phải từ nhiệm chức Thủ tướng, vì ông đã đến tuổi về hưu. Các nhà phân tích chính trị cho rằng sau đó ông vẫn có thể gây ảnh hưởng trong hậu trường. Nhưng những tài liệu theo đó các thân nhân của ông Ôn đã tích lũy một tài sản lớn khi ông còn đương chức có thể hạn chế ảnh hưởng của ông.
Những người ủng hộ Thủ tướng khẳng định, ông không hề thu vén cá nhân trong những hoạt động làm ăn của gia đình, và cũng có thể ông không hay biết tầm cỡ thực sự của những hoạt động này.
Tháng Ba năm ngoái, Thủ tướng đã ngầm cho biết ông cũng có nghe phong phanh những tin đồn liên quan đến người thân của mình. Trong một cuộc họp báo được truyền hình quốc gia đưa tin, ông khẳng định « chưa bao giờ tìm cách làm giàu cá nhân » trong thời gian làm nhiệm vụ.
Ông rung giọng tuyên bố : « Tôi có can đảm đối diện với nhân dân và đối mặt trước Lịch sử. Có những người đánh giá cao những gì tôi làm được, cũng có những người chỉ trích tôi. Nhưng Lịch sử sẽ nói lên lời cuối cùng »./.
Bài viết liên quan:
Trung Quốc: Người biểu tình Trữ Ba và cư dân mạng đẩy lui chính quyền
 |
| Thanh niên Trữ Ba biểu tình chống nhà máy ô nhiễm, 28/10/12. |
(Le Point 29/10/2012) Chính quyền Trung Quốc vừa từ bỏ dự án một nhà máy gây ô nhiễm, dưới áp lực của công luận. Một chiến thắng có thể dẫn đến nhiều cuộc chiến mới.
Đó là một sự kiện mang tính biểu tượng cao vừa diễn ra tại thành phố cảng Trữ Ba (Ningbo). Lần thứ ba trong vòng bốn tháng, những người biểu tình chống lại các nhà máy ô nhiễm đã thắng cuộc.
Dự án của Sinopec, tập đoàn dầu khí Trung Quốc, nhằm xây dựng một nhà máy sản xuất paraxylène, một chất phái sinh trong công nghiệp hóa dầu, được sử dụng trong việc sản xuất các chai nhựa. Nhưng nhiều người dân bắt đầu biểu tình từ tuần qua tại Trấn Hải (Zhenhai), địa điểm dự định đặt nhà máy. Cảnh giác trước nguy cơ các chất độc hại thải ra từ quy trình sản xuất paraxylène, họ đòi hỏi phải ngưng dự án trị giá 7 tỉ euro này.
 |
| Công an và người biểu tình |
Hôm thứ Bảy 27/10, những người phản kháng đã đến thủ phủ của Trữ Ba và bắt đầu biểu tình trước trụ sở chính quyền địa phương. Theo các nhân chứng, ba người tổ chức biểu tình đã bị bắt, và chính quyền đã viện đến công an vũ trang tăng cường để duy trì trật tự, ném lựu đạn cay. Nhưng phản ứng này chỉ làm tăng sự giận dữ của người biểu tình, huy động thêm nhiều người khác tham gia. Hôm Chủ nhật đoàn biểu tình đã có đến mấy ngàn người, cho đến tối thì chính quyền loan báo sẽ ngưng dự án nhà máy. Tình hình đã hết căng thẳng, nhưng hàng ngàn người vẫn hiện diện, đòi trả tự do cho ba người bị bắt.
Sự thay hình đổi dạng
Từ hồi tháng Bảy, nhiều ngàn người biểu tình đã xuống đường phản đối một dự án xử lý rác thải từ một nhà máy bột giấy, cũng ở miền đông Trung Quốc, và đã giải tán sau khi chính quyền cam kết sẽ từ bỏ dự án. Vài tuần trước đó tại Thập Phương (Shifang) thuộc tỉnh Tứ Xuyên, một vụ đụng độ đã xảy ra giữa hàng trăm người biểu tình với công an, vì một dự án nhà máy luyện kim, và dự án này cũng đã bị ngưng.
 |
| Giữa trùng vây... |
Vụ mới xảy ra ở Trữ Ba cho thấy rõ hơn về sự tiến triển trong lòng xã hội Trung Quốc. Trong ba thập kỷ vừa qua, Trung Quốc đã tiến hành một sự chuyển đổi kinh tế rất nhanh chóng, dựa trên xuất khẩu và công nghiệp hóa, giúp quốc gia này đánh bại mọi kỷ lục tăng trưởng (trên 10%/ năm trong hơn 15 năm). Nhưng sự thay hình đổi dạng này phải trả giá bằng môi trường xuống cấp nghiêm trọng. Hơn 70% nguồn nước và lớp nước bề mặt bị ô nhiễm nặng nề, nhiều vùng đất không còn có thể canh tác. Tỉnh Chiết Giang mà Trấn Hải trực thuộc, trước đây nổi tiếng với những cảnh quan tuyệt đẹp, nay là một trong những vùng công nghiệp hóa bị ô nhiễm nặng.
Điều mà xưa nay được chấp nhận như là định mệnh, nay không còn như thế nữa. Nhất là đối với thế hệ mới, thế hệ những người con một trong gia đình, sinh ra trong thập niên 80, rất nhạy cảm với vấn đề ô nhiễm và bảo vệ thiên nhiên. Tương tự đối với chính quyền trung ương, một ý thức đã phát triển dần sau tai nạn nhà máy hóa chất khủng khiếp làm ô nhiễm sông Tùng Hoa tháng 12/2005. Vào thời kỳ đó, chính những người Nga sống ở bên kia dòng sông biên giới này đã lên tiếng báo động.
Hiệu ứng « Vi Bác »
 |
| Hình ảnh trên Vi Bác |
Nhưng các công dân xuống đường không thể giành thắng lợi nếu không có hiệu ứng « Vi Bác », mạng Twitter Trung Quốc giúp lan truyền thông tin nhanh chóng. Năm 2006, những cuộc biểu tình bạo động của nông dân cũng đã nổ ra tại tỉnh Chiết Giang. Họ tranh đấu chống lại các nhà máy sản xuất bình điện đã làm cho đất đai và các nguồn nước trong vùng bị ô nhiễm thủy ngân, khiến rau quả không thể ăn được và một số trường hợp quái thai đã được ghi nhận. Nhưng vào thời đó, chính quyền đã ém nhẹm vụ việc. Tất cả những con đường dẫn đến các làng có biểu tình đều bị phong tỏa trong nhiều tháng, và báo chí Trung Quốc không nói một lời về sự kiện này.
Lần này thì báo chí cũng im lặng, cho đến khi các tấm ảnh khá phiền phức do cư dân mạng chụp về các cuộc biểu tình ở Trữ Ba, bắt đầu lan truyền trên mạng Vi Bác hôm Chủ nhật 28/10. Các tài xế cũng đưa lên mạng những hình ảnh chụp bằng điện thoại di động, cho thấy nhiều xe tải chở những toán cảnh sát chống bạo động đến Trữ Ba. Tối Chủ nhật, 300 triệu độc giả trung thành của Vi Bác theo dõi từng giờ một những diễn tiến của sự kiện, và cuối cùng chính quyền quyết định thông báo trên trang web là dự án nhà máy đã bị ngưng, để cho thông điệp này được nhanh chóng truyền đi.
Khát vọng
 |
| Báo chí chính thức im lặng? Dân công kênh phóng viên ngoại quốc giúp ghi hình. |
Sáng thứ Hai 30/10, rốt cuộc báo chí chính thức cũng đề cập đến. Một bài xã luận thú vị đăng trên Nhân dân Nhật báo, tờ báo chính thức của đảng Cộng sản, nhấn mạnh rằng các viên chức địa phương phải chấm dứt những « ám ảnh » tăng trưởng công nghiệp, và bây giờ là thời điểm của « phát triển bền vững ». Về phía Global Times có tiếng là nặng tính dân tộc chủ nghĩa, đòi hỏi hính quyền phải hành động một cách minh bạch hơn với việc tham khảo ý kiến dân chúng địa phương để tránh các sự cố tương tự…Tờ báo nhấn mạnh, xuống đường không phải là giải pháp, « Trong bất cứ trường hợp nào, sự lùi bước của chính quyền địa phương không thể được xem là chiến thắng của cư dân mạng ».
Blogger Tang Boqing không đồng ý, cho rằng « Vụ Trữ Ba liên quan đến tất cả mọi người dân Trung Quốc. Nếu hôm nay chúng ta không đấu tranh bảo vệ quyền lợi của mình, thì dần dà sẽ bị xói mòn ».
Chỉ còn không lâu nữa đến đại hội 18 Đảng Cộng sản, sẽ chuyển giao quyền lực cho thế hệ lãnh đạo mới, chính quyền trung ương đã bỏ qua vụ việc mới này. Đã phải đối mặt với một loạt xì-căng-đan tham nhũng từ hồi đầu năm, do ba khuôn mặt quan trọng nhất của chế độ gây ra (Bạc Hy Lai, Tập Cận Bình và Ôn Gia Bảo), vụ nổi dậy Trữ Ba và các cư dân mạng lao vào vòng chiến đã nhắc nhở, một cung cách quản lý mới đang được tuổi trẻ Trung Quốc khao khát biết chừng nào !
Mời đọc thêm:
THỨ TƯ, NGÀY 31 THÁNG MƯỜI NĂM 2012
Gia tài nhiều tỉ đô la trong bóng tối của gia đình Ôn Gia Bảo (2)
 |
| Thủ tướng Ôn Gia Bảo gặp gỡ công nhân Tứ Xuyên sau trận động đất năm 2009. |
Ông Ôn Gia Bảo đã tạo dựng được hình ảnh một Thủ tướng cải cách, gần gũi với nhân dân, và thói quen tiếp xúc với người dân bình thường, đặc biệt là trong những cuộc khủng hoảng như thiên tai, khiến báo chí Trung Quốc thường gọi ông là « Thủ tướng của nhân dân » hay « Ôn gia gia ».
Tuy khó thể xác định được rằng Thủ tướng biết đích xác tài sản của những người thân hay không, một bức điện trong số các tài liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ bị WikiLeaks tiết lộ năm 2010 khiến có thể nghĩ rằng Ôn Gia Bảo có biết về những vụ làm ăn của thân nhân mình, và ông không hài lòng về điều đó.
« Ông Ôn rất bất bình trước những hành động của gia đình, nhưng ông không thể, hoặc không muốn ngăn cản ». Trong bức điện đánh đi năm 2007, một nhà ngoại giao Mỹ đã nhận xét như trên với một người quản lý gốc Hoa của một công ty Mỹ ở Thượng Hải.
Trong giới chóp bu Trung Quốc, không ai không biết Trương Bội Lị là một phụ nữ giàu có, đóng vai trò quan trọng trên thị trường nội địa về nữ trang và đá quý. Nhưng các tài liệu chính thức mà chúng tôi có được cho thấy, chính khi ông chồng lên được ngôi vị cao nhất, thì các vụ làm ăn của bà vốn đã béo bở trong công nghiệp kim cương, lại càng phất lên như diều gặp gió.
 |
| Một trong những bức ảnh hiếm hoi của hai vợ chồng Thủ tướng TQ |
Là nhà địa chất chuyên về đá quý, Trương Bội Lị vẫn ít được người dân Trung Quốc biết đến. Bà rất ít khi xuất hiện bên cạnh Thủ tướng, kể cả trong những cuộc gặp gỡ công khai hay những chuyến công du, và các bức ảnh chính thức của cặp vợ chồng nguyên thủ hết sức hiếm hoi. Những người làm việc với bà nhìn nhận, bà rất mê cẩm thạch và những viên kim cương xinh đẹp, nhưng thường ăn mặc kín đáo, lịch sự, chỉ sử dụng ảnh hưởng của mình trong hậu trường, như thường thấy ở những người thân các các lãnh đạo cao cấp Trung Quốc.
Theo các tài liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ bị WikiLeaks tiết lộ, Ôn Gia Bảo có lúc đã muốn ly dị vì bà vợ khai thác chức vụ của ông để thủ lợi cá nhân trong lãnh vực kim cương. Năm 2007, truyền hình Đài Loan cho biết bà Trương Bội Lị đã mua một đôi bông tai cẩm thạch trị giá khoảng 213.000 euro trong một hội chợ chuyên ngành tại Bắc Kinh. Tuy nhiên người trung gian Đài Loan tiết lộ tin này sau đó đã phủ nhận, và lưỡi kéo kiểm duyệt Trung Quốc đã nhanh chóng ngăn cản việc lan truyền thông tin trên ở trong nước.
Một người trong ngành ngân hàng làm việc với những người thân của ông Ôn Gia Bảo đảm bảo là « Tất cả các lãnh đạo đều biết về các hoạt động kinh doanh của bà ta », và nói thêm, việc cơ quan của bà Trương Bội Lị duy trì quan hệ với giới làm ăn là chuyện bình thường. « Và nếu rơi vào trường hợp của bạn, làm thế nào có thể nói không ? »
Chính trong thập niên 90 mà Trương Bội Lị bắt đầu có ảnh hưởng lớn, khi bà làm việc trong cơ quan chuẩn hóa của Bộ Địa chất. Vào thời đó, thị trường kim hoàn Trung Quốc vẫn còn phôi thai.
 |
| Bà Trương Bội Lị (ngoài cùng bên phải) |
Nữ hoàng kim cương
Trong khi ông chồng làm nhiệm vụ điều hành đất nước ở Trung Nam Hải, Trương Bội Lị ấn định ra các tiêu chuẩn trong lãnh vực nữ trang và đá quý. Bà tham gia vào việc thành lập Trung tâm đá quý quốc gia ở Bắc Kinh, và Trung tâm mua bán kim cương ở Thượng Hải – hai định chế quyền lực nhất trong lãnh vực này.
Trong một đất nước mà thị trường lâu nay chịu sự kiểm soát của Nhà nước, thường thì các nhà quản lý thị trường đá quý quyết định những công ty nào được quyền xây dựng các nhà máy chế tác kim cương, công ty nào được tham gia thị trường bán lẻ. Cơ quan quản lý thậm chí còn thiết lập các quy định buộc các thương gia khi mua bán tất cả những món hàng kim cương tại Trung Quốc phải có giấy chứng nhận chất lượng do Trung tâm đá quý quốc gia Bắc Kinh cấp – tức đơn vị do bà Trương Bội Lị lãnh đạo.
Và khi các nhà quản lý của Cartier hay De Beers đến Trung Quốc với hy vọng bán kim cương và nữ trang, họ thường gặp gỡ bà Trương Bội Lị, người nhanh chóng được mệnh danh là « Nữ hoàng kim cương ».
« Bà ấy là nhân vật quan trọng nhất Trung Quốc » - Gaetano Cavalieri, chủ tịch Liên đoàn quốc tế về nữ trang và kim hoàn có trụ sở tại Thụy Sĩ, xác nhận. « Chính thông qua bà mới có thể kết nối được quan hệ với các đối tác Trung Quốc và nước ngoài ».
Những người cộng tác cũ của bà trong ngành địa chất kể lại, ngay từ năm 1992, Trương Bội Lị đã bắt đầu lẫn lộn giữa trách nhiệm của một viên chức chính quyền với chuyện làm ăn của cá nhân. Là người đứng đầu China Mineral and Gem Corporation (Tập đoàn Khoáng sản và Đá quý Trung Quốc), bà lại đem tiền của công ty quốc doanh này đầu tư vào những công ty tiềm năng. Và khi chồng bà được thăng chức Phó thủ tướng năm 1998, bà đã nhân rộng nhiều dự án thương mại với sự hợp tác của các người thân.
Theo các tài liệu chính thức, công ty quốc doanh do bà lãnh đạo đã đổ tiền vào một loạt các chi nhánh chuyên về kim cương. Nhiều chi nhánh trong số này có giám đốc là người thân cận với bà Trương Bội Lị, hay là các cựu đồng nghiệp tại Trung tâm đá quý quốc gia.
Năm 1993 chẳng hạn, công ty quốc doanh của Trương Bội Lị tham gia vào việc thành lập Kim cương Bắc Kinh, một công ty kim hoàn lớn. Một năm sau đó – theo ghi nhận từ sổ bộ các cổ đông – thì một trong những em trai của bà là Trương Kiếm Minh (Zhang Jianming) và hai trong số đồng nghiệp viên chức của bà mua lại, với tư cách cá nhân, 80% cổ phần công ty này. Đến lượt Kim cương Bắc Kinh đầu tư vào Kim cương Thâm Quyến, do Ôn Gia Hoành, em chồng bà, tức em trai của Thủ tướng làm chủ.
Một thành công ngoạn mục khác, là công ty Kim cương Trung Quốc, một liên doanh được sự tài trợ của Công ty quốc doanh Khoáng sản Trung Quốc, và công ty Đá quý do bà Trương Bội Lị lãnh đạo. Kim cương Trung Quốc lại làm ăn với một công ty quốc doanh khác do một người em trai khác của bà là Trương Kiếm Côn (Zhang Jiankun) điều hành. Ông này là viên chức ở Gia Hưng (Jianxing), nguyên quán của phu nhân Thủ tướng, thuộc tỉnh Chiết Giang.
Vào mùa hè năm 1999, sau khi hoàn tất thỏa thuận nhập khẩu kim cương từ Nga và Nam Phi, Kim cương Trung Quốc lên sàn chứng khoán và huy động được 39 triệu euro ở thị trường chứng khoán Thượng Hải. Theo tài liệu lưu trữ của công ty, thì việc niêm yết này mang lại khoảng 6 triệu euro cho gia đình họ Trương.
Nếu Trương Bội Lị không bao giờ xuất hiện với tư cách cổ đông, thì các đồng nghiệp cũ và đối tác lại khẳng định những phần hùn đầu tiên của bà trong lãnh vực kim cương vẫn là chủ yếu, trong số một loạt rộng rãi các công ty mà bà đưa những người thân và bạn bè bỏ vốn vào.
Không có chứng cớ gì trong cuộc điều tra của chúng tôi cho thấy bản thân ông Ôn Gia Bảo sử dụng sức mạnh chính trị của mình, để gây ảnh hưởng lên hoạt động của những công ty kim cương mà các thân nhân của ông đầu tư vào. Nhưng theo những đối tác cũ, thì sự thành công của gia đình ông trong lãnh vực kim cương và các lãnh vực khác thường có được hỗ trợ của các doanh nhân nhiều tiền của, mong muốn có được sự ưu ái của người thân Thủ tướng.
« Khi ông Ôn trở thành Thủ tướng, vợ ông đã bán một phần đầu tư trong ngành kim cương để chuyển sang các lãnh vực khác » - một cán bộ Trung Quốc từng làm ăn với gia đình giải thích. Người này muốn giấu tên để tránh bị trả thù. Theo các sổ sách của công ty, kể từ cuối thập niên 90, nhiều doanh nhân giàu có đã liên tiếp mua lại các phần hùn quan trọng trong các công ty kim cương, thường là từ các thân nhân của ông Ôn, rồi sau đó lại giúp họ tái đầu tư vào những lãnh vực béo bở hơn như địa ốc và tài chính.
Các doanh nhân có thói quen cung cấp các kế toán viên và văn phòng cho các đối tác đầu tư được người thân ông Ôn kiểm soát một phần. Một doanh nhân đã từng cùng các thành viên gia đình họ Ôn lập công ty giải thích : « Khi thành lập ra công ty, bà Dương chỉ đứng sau hậu trường. Cách làm ăn là như thế ».
Người con trai duy nhất
 |
| Ôn Vân Tùng, con trai Thủ tướng Ôn Gia Bảo |
Vào đầu năm, người con trai độc nhất của Thủ tướng là Ôn Vân Tùng (Wen Yunsong), được nhìn thấy trong bar « Tú » (Xiu), một quán bar rất sang trọng của khách sạn Park Hyatt tại Bắc Kinh, được hộ tống bởi những tay nhà giàu mới nổi của thủ đô, mặc trang phục của các nhà tạo mẫu nổi tiếng nhất.
Tại Trung Quốc, con cái của các lãnh đạo cao cấp được xem là giai cấp đặc quyền. Các « hoàng tử » này thường tốt nghiệp những trường đại học uy tín nhất của Mỹ, được đối xử như các nhân vật cao cấp, và thậm chí còn được hưởng những cổ phiếu ưu đãi trên thị trường chứng khoán.
Họ cũng có tiếng là có khả năng được lên sàn chứng khoán dễ dàng hơn - một lãnh vực mà Nhà nước quản lý rất chặt. Trong những năm gần đây, có rất ít thành viên của « Thái tử đảng » chứng tỏ được sự táo bạo như Ôn Vân Tùng, một khuôn mặt trẻ ở độ tuổi bốn mươi, thường sử dụng tên Anh là Winston.
Theo các thông tin của chúng tôi về các đầu tư của WinstonWen và lời kể của những người biết nhân vật này từ lâu, anh ta đặc biệt có khiếu làm ăn và đã thành công trong việc xây dựng nên một vương quốc nho nhỏ, thuộc loại mang lại nhiều lợi lộc nhất.
Winston Wen cũng thành lập các công ty hợp tác với những người khổng lồ như tập đoàn quốc doanh China Mobile, thậm chí đang thương lượng với Hollywood về một dự án tài chính.
Quan tâm đến việc xây dựng một cơ sở nội trú sang trọng cho sinh viên Trung Quốc, anh ta vừa tuyển dụng các giám đốc của các trường danh giá như Choate và Hotchkiss ở tiểu bang Connecticut, nhằm giám sát việc thành lập một trường tư ở ngoại ô Bắc Kinh, với ngân sách 115 triệu euro.
Winston Wen và vợ cũng nắm nhiều cổ phiếu trong lãnh vực kỹ thuật mới và trong một công ty điện lực, và là các cổ đông gián tiếp của Union Mobile Pays, công cụ thanh toán trên mạng được chính phủ tài trợ, trong khi vẫn tiếp tục sống tại dinh cơ dành cho Thủ tướng ở trung tâm Bắc Kinh. Một chuyên gia về đầu tư mạo hiểm thường gặp gỡ Winston Wengiải thích : « Anh ta không ngần ngại sử dụng ảnh hưởng để đạt được những gì mình muốn ».
Người thừa kế trẻ tuổi đã từ chối mọi lời bình luận, nhưng qua điện thoại, vợ anh là Dương Tiểu Manh (Yang Xiaomeng) đã nhấn mạnh là chồng mình đã bị chỉ trích một cách bất công.« Tất cả những gì viết về anh ấy đều sai lạc. Hơn nữa trên thực tế anh đã rút khỏi việc kinh doanh ».
Winston Wen từng theo học ở Bắc Kinh, tốt nghiệp kỹ sư từ Viện Kỹ thuật Bắc Kinh. Sau đó anh ra ngoại quốc, đậu bằng thạc sĩ kỹ thuật vật liệu ở đại học Windsor, Canada, và một bằng MBA của trường thương mại Kellog, thuộc đại học Northwestern ở Evanston, tiểu bang Illinois gần Chicago.
Khi trở về Trung Quốc năm 2000, trong 5 năm anh tham gia vào việc thành lập ba công ty trong lãnh vực kỹ thuật mới. Hai trong số này được bán lại cho các doanh nhân Hồng Kông, và một công ty khác bán cho gia đình Lý Gia Thành, một trong những tỉ phú giàu bậc nhất châu Á.
Công ty đầu tiên của Winston Wen, Unihub Global, là nhà cung cấp dịch vụ internet, đã được thành lập năm 2000 với vốn khởi đầu 1,5 triệu euro. Số vốn được huy động từ một nhóm nhỏ người thân và cựu đồng nghiệp của bà mẹ, và từ việc buôn bán kim cương ; có sự tham gia của đối tác Trịnh Dụ Đồng (Cheng Yutung), nhà tỉ phú giàu thứ hai ở Hồng Kông. Trong số các khách hàng đầu tiên, công ty được sự hỗ trợ của các đơn vị môi giới quốc doanh, và công ty bảo hiểm Bình An mà gia đình ông Ôn là một cổ đông quan trọng.
Winston Wen còn tỏ ra táo bạo hơn vào năm 2005, khi bỏ vốn riêng thành lập New Horizon Capital, một dự án tập hợp các bạn học cũ cùng lớp người Hoa, trường đại học Northwestern. Công ty nhanh chóng thành công trong việc huy động 77 triệu euro từ các nhà đầu tư - như SBI Holdings, một chi nhánh của tập đoàn Nhật SoftBank và Temasek, một quỹ đầu tư công của Singapore.
Dưới sự điều hành của Winston Wen, New Horizon trở thành một công ty đầu tư mạo hiểm rất có ảnh hưởng. Công ty này đầu tư vào kỹ thuật sinh học, năng lượng mặt trời, năng lượng gió, sản xuất thiết bị cho lãnh vực xây dựng. Từ khi thành lập, công ty đã mang lại 333 triệu euro cho các nhà đầu tư, mà theo SBI Holding thì vốn ban đầu đã được nhân lên gấp bốn lần.
Kathleen Ng, tổng biên tập Asia Private Equity Review, một tạp chí tài chính tại Hồng Kông giải thích : « Quỹ đầu tư đầu tiên của họ đóng vai trò bộc phá, cho phép họ huy động được nhiều vốn hơn ».
Hiện nay, New Horizon quản lý hơn 2 tỉ euro. Nhưng một số hoạt động tài chính của Winston Wen đã gây ảnh hưởng xấu đến Thủ tướng.
Năm 2010, New Horizon đã mua lại 9% công ty Dược phẩm Tứ Hoàn (Sihuan), hai tháng trước khi công ty này được niêm yết trên thị trường chứng khoán. Thế nhưng thị trường chứng khoán Hồng Kông tuyên bố việc đầu tư vào giờ chót này là bất hợp pháp, và buộc công ty phải trả lại phần hùn. Quyết định này không cản trở New Horizon kiếm được 36 triệu euro khi bán lại.
Ít lâu sau đó, New Horizon loan báo Winston Wen chuyển giao một phần trách nhiệm trong công ty để nhận lãnh chức vụ ở Chia Satellite Communication Corporation, một tập đoàn quốc doanh phụ trách phát triển lãnh vực không gian, mà Winston Wen vừa được bổ nhiệm làm chủ tịch.
THỨ BA, NGÀY 30 THÁNG MƯỜI NĂM 2012
Gia tài nhiều tỉ đô la trong bóng tối của gia đình Ôn Gia Bảo (1)
 |
| Thủ tướng TQ Ôn Gia Bảo |
(New York Times/Courrier International) Từ nhiều năm qua, đã có nhiều tin đồn về gia tài khổng lồ của gia đình Thủ tướng Ôn Gia Bảo. Với tài liệu trong tay, New York Times công bố kết quả cuộc điều tra tỉ mỉ, khẳng định những nghi ngờ trên. Kết quả điều tra này được tung ra lúc chỉ còn 12 ngày nữa là khai mạc đại hội 18 Đảng Cộng sản Trung Quốc, sẽ thay đổi hoàn toàn ban lãnh đạo - công cuộc chuẩn bị này đã bị hoen ố vì xì-căng-đan Bạc Hy Lai.
Mẹ của Thủ tướng Trung Quốc là giáo viên ở miền bắc. Cha của ông bị chuyển đến một trại nuôi heo trong một chiến dịch chính trị của Mao Trạch Đông. Trong một bài diễn văn vào năm ngoái, ông Ôn Gia Bảo nói : « Gia đình tôi cực nghèo ».
Nhưng đối với người mẹ, bà Dương Chí Vân (Yang Zhiyun), năm nay 90 tuổi, thì sự cơ hàn chỉ còn là một kỷ niệm xa xưa. Bà đã trở nên giàu có một cách khủng khiếp, ít nhất là trên giấy tờ. Cách đây 5 năm, bà đã đầu tư vào một công ty tài chính lớn của Trung Quốc với số tiền lên đến 92 triệu euro.
Không thể biết được chính xác vì sao bà Dương, một phụ nữ góa bụa, có thể tích lũy một gia tài như thế, và cũng khó lòng biết được bà có hay biết về các hoạt động được thực hiện dưới tên mình hay không.
Nhiều người thân của ông Ôn Gia Bảo, trong đó có con trai, con gái, em trai và em rể ông, đã làm giàu một cách đáng kinh ngạc trong nhiệm kỳ của ông (sẽ chấm dứt vào tháng Ba sang năm) – theo như điều tra của New York Times. Khi nghiên cứu tài liệu lưu trữ của một số công ty và các cơ quan quản lý, người ta nhận ra rằng các thân nhân của Thủ tướng – trong đó có những người như vợ ông chẳng hạn – rõ ràng ưa thích các phương pháp kinh doanh thô bạo, kiểm soát một lượng tài sản có giá trị ít nhất 2 tỉ euro.
Thường thì danh tính họ được giấu kỹ sau vô số công ty bình phong, đầu tư thông qua bạn bè, đồng nghiệp hay người hùn vốn. Khi lần gỡ mớ bòng bong tài chính này, người ta phát hiện những chi tiết hiếm khi được đưa ra ánh sáng, về phương cách mà những nhân vật chính trị thế lực đã lợi dụng quan hệ giữa chính quyền và việc kinh doanh. Nhà nước và các nhà tài phiệt tư nhân có khuynh hướng sóng đôi nhau, trong một nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng với tốc độ chóng mặt.
Trái với đa số các công ty mới thành lập ở Trung Quốc, việc kinh doanh của gia đình ông Ôn Gia Bảo đã có được sự hỗ trợ tài chính của các tập đoàn quốc doanh, trong đó có China Mobile, một trong những tập đoàn điện thoại lớn nhất nước. Các công ty này còn được một số nhà tỉ phú quyền lực nhất châu Á nâng đỡ. New York Times được biết các thân nhân của ông Ôn nắm giữ nhiều phần hùn trong các ngân hàng, công ty kim hoàn, các địa điểm nghỉ mát, các công ty viễn thông và các dự án hạ tầng, đôi khi thông qua các định chế nước ngoài. Trong số các tài sản của họ, còn có thể kể một khu dân cư ở Bắc Kinh, một nhà máy vỏ xe ở miền bắc Trung Quốc, một công ty tham gia xây dựng một số sân vận động Olympic của thủ đô, trong đó có sân vận động « Tổ chim » nổi tiếng, và công ty bảo hiểm Bình An (Ping An), một trong những công ty dịch vụ tài chính lớn nhất thế giới.
Là Thủ tướng trong một nền kinh tế trong đó quốc doanh vẫn là chủ đạo, ông Ôn Gia Bảo, cho dù nổi tiếng là giản đơn và thực tế, vẫn có quyền hành không thể chối cãi đối với đại công ty, nơi mà những người thân của ông làm giàu. Chẳng hạn, các công ty Trung Quốc không thể niêm yết trên thị trường chứng khoán nếu không được sự chấp thuận của cơ quan chức năng mà ông Ôn là người chỉ đạo. Hơn nữa, ông còn có khả năng gây ảnh hưởng lên việc đầu tư trong các lãnh vực chiến lược, như năng lượng và viễn thông.
Việc tranh luận trong chính phủ Trung Quốc hiếm khi được công bố, nên không thể biết được ông Ôn Gia Bảo, năm nay 70 tuổi, đóng vai trò như thế nào – nếu ông có một vai trò – trong đa số các quyết định chính trị và quy chuẩn. Nhưng trong một số trường hợp, những người thân của ông đã làm mọi cách để hưởng lợi từ những quyết định này.
Chẳng hạn em trai của Thủ tướng là chủ nhân một công ty được giao số hợp đồng và tiền tài trợ lên đến trên 23 triệu euro, để xử lý nước thải và rác y tế trong một số thành phố lớn của Trung Quốc – theo ước tính từ số liệu của chính phủ. Những hợp đồng này được ký kết sau khi ông Ôn ra lệnh tăng cường quản lý việc xử lý rác y tế vào năm 2003, từ sau nạn dịch SARS.
Năm 2004, Hội đồng Nhà nước do ông Ôn lãnh đạo, đã miễn cho công ty bảo hiểm Bình An và các công ty khác khỏi các hạn chế theo quy định. Nhờ đó Bình An đã huy động được 1,4 tỉ euro khi niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Theo các tài khoản đầu tư mà New York Times tham khảo được và phân tích của các chuyên gia, với danh sách các cổ đông được tiết lộ trong các tài liệu công khai gần đây nhất vào năm 2007, họ nắm giữ gần 1,7 tỉ euro cổ phiếu của Bình An. Tổng giá trị của Bình An lúc này được ước tính gần 46 tỉ euro.
Trong một tuyên bố chính thức, công ty này khẳng định« Không biết nguồn gốc của các định chế đứng đằng sau các cổ đông (…) Bình An không có phương tiện nào để biết được ý định của các cổ đông khi họ mua bán các cổ phiếu ».
Nếu nguyên tắc của Đảng Cộng sản đòi hỏi các viên chức cao cấp phải công khai tài sản của mình và của các thành viên trong gia đình, thì lại không có đạo luật nào, không một quy định nào cấm cản thân nhân của họ, ngay cả của các lãnh đạo quyền lực nhất, ký kết các hợp đồng hay đầu tư. Đây là một lỗ hổng cho phép trong thực tế có thể lợi dụng tên tuổi của lãnh đạo. Một số người Trung Quốc cho rằng khi để cho thân nhân các lãnh đạo Đảng hưởng lợi từ sự bùng nổ kinh tế của đất nước, thì giới chóp bu sẽ ủng hộ các cải cách có lợi cho nền kinh tế thị trường.
Dù sao đi nữa, các hoạt động tài chính của thân nhân ông Ôn đôi khi được giấu kỹ đến nỗi có thể nghĩ rằng họ tìm cách giấu kín thân thế - như hồ sơ của cơ quan quản lý Trung Quốc đã cho thấy. Các phần hùn của họ thường núp sau một mạng lưới phức tạp, đôi khi qua đến năm tầng nấc kể từ công ty đầu tiên.
Liên quan đến thân mẫu ông Ôn, New York Times đã tính toán phần hùn của bà tại Bình An, bằng cách nghiên cứu các số liệu công khai và các giấy chứng minh, đã lần được đến ba công ty đầu tư Trung Quốc. Đứng tên các cổ phần của bà là Thái Hồng (Taihong), một công ty chứng khoán đăng ký tại Thiên Tân, nguyên quán của Thủ tướng.
Những nỗ lực che giấu tài sản là bằng chứng cho những căng thẳng chính trị đang ngự trị trong giới lãnh đạo cao cấp - nhiều người sở hữu các khối tài sản khổng lồ nhưng không muốn ai biết mình giàu. Hồi tháng Sáu, khi Bloomberg News đưa tin gia đình Phó chủ tịch Tập Cận Bình, người được cho là sẽ trở thành tân Chủ tịch nước (sau khi lên chức Tổng bí thư ĐCSTQ trong đại hội Đảng thứ 18 sẽ khai mạc ngày 8/11), đã thu vén được nhiều trăm triệu euro tài sản, chính quyền Trung Quốc đã chặn trang web của Bloomberg.
« Không có gia đình cán bộ cao cấp nào lại tránh được việc này ». Một cựu viên chức chính phủ đã làm việc với ông Ôn Gia Bảo hơn hai chục năm qua, bình phẩm với điều kiện phải giấu tên. « Những kẻ thù của ông Ôn cố tình tìm cách bôi lọ ông bằng cách hé ra các thông tin trên ».
New York Times đã trao các dữ liệu này cho chính quyền Trung Quốc. Bộ Ngoại giao từ chối trả lời các câu hỏi về những vụ đầu tư của Thủ tướng và thân nhân ông. Các thành viên gia đình ông Ôn Gia Bảo cũng khước từ mọi bình luận.
Đoạn Vĩ Hồng (Duan Wehong), nữ doanh nhân giàu có mà công ty của bà là Thái Hồng được sử dụng làm bình phong trong việc đầu tư vào Bình An của mẹ và các người thân khác của Thủ tướng, tuyên bố rằng đó là đầu tư của chính bà. Bà Đoạn, là đồng hương với Thủ tướng, là bạn của Ôn phu nhân. Bà giải thích nếu tên của các thân nhân ông Ôn Gia Bảo xuất hiện trên các giấy chứng nhận sở hữu cổ phiếu, thì đó là để che giấu phần hùn của bà.
Bà Đoạn Vĩ Hồng nói : « Khi tôi đầu tư vào Bình An, tôi không muốn người ta xì xào về tôi, nên đã nhờ gia đình tìm những người khác đứng tên cổ phiếu giùm ». Nhưng theo bà, thì tình cờ công ty bà đã lựa chọn những người thân của Thủ tướng để đứng tên hộ – theo quy định thì phải đăng ký số giấy chứng minh nhân dân và chữ ký. Cho đến khi New York Times đưa cho xem tên các nhà đầu tư, thì bà nói không hiểu vì sao họ lại chọn các thân nhân ông Ôn Gia Bảo.
Phân tích tài liệu lưu trữ của các công ty và cơ quan quản lý trong thời kỳ từ 1992 đến 2012, không có một cổ phiếu nào đứng tên ông Ôn. Và từ các tài liệu này, không thể nào biết được ông có tránh đưa ra những quyết định có thể ảnh hưởng đến giá trị cổ phiếu của người nhà, hay là họ có được ưu tiên nhận thầu hay không.
Trong suốt nhiệm kỳ của ông Ôn Gia Bảo, liên tục có những đồn đoán về các nỗ lực của thân nhân ông nhằm lợi dụng vị trí của ông.Dù vậy, trước khi chúng tôi tiến hành điều tra, chưa có cuộc kiểm tra nào về tài sản gia đình Thủ tướng được thực hiện.
Trương Bội Lị (Zhang Beili), phu nhân Thủ tướng, là một trong những chuyên gia giỏi nhất của Trung Quốc về kim hoàn và đá quý, và là một nữ doanh nhân xông xáo. Đứng đầu một công ty quốc doanh về kim cương sau này được tư nhân hóa, bà đã giúp đỡ những người thân làm sinh sôi nảy nở những phần hùn thiểu số thành một gia tài 1 tỉ đô la, đầu tư vào bảo hiểm, kỹ thuật và địa ốc.
Con trai độc nhất của Thủ tướng là sáng lập viên một công ty kỹ thuật, được bán lại cho Lý Gia Thành (Li Kashing), người giàu nhất Hồng Kông, với cái giá 7,7 triệu đô la. Tương tự, các tài liệu cũng như các cuộc trao đổi với những người trong ngành ngân hàng cho thấy, số tiền này được dùng vào việc đầu tư vào New Horizon Capital - nay đã trở thành một trong những tên tuổi nặng ký trong giới đầu tư mạo hiểm tại Trung Quốc - với nhiều đối tác khác nhau trong đó có chính phủ Singapore.
Những tài liệu chúng tôi tham khảo được cũng cho thấy em trai út của Thủ tướng là Ôn Gia Hoành (Wen Jiahong), sở hữu số tài sản khoảng 155 triệu euro, trong đó có các trung tâm xử lý nước thải và các nhà máy tái chế.
CHỦ NHẬT, NGÀY 28 THÁNG MƯỜI NĂM 2012
Xác ướp của Mao có thể sẽ bị đưa ra khỏi Thiên An Môn
 |
| Mao sẽ bị xua đuổi khỏi Thiên An Môn ??? |
(Courrier International/Á châu tuần san 25/10/2012) Theo Á châu tuần san, thì Bắc Kinh rất có thể sẽ quyết định đưa xác ướp Mao Trạch Đông ra khỏi quảng trường Thiên An Môn. Và lăng Mao chủ tịch, tức « Mao Trạch Đông kỷ niệm đường » sẽ được đổi tên thành « Nhân dân anh hùng kỷ niệm đường ».
Tuy không dẫn nguồn cụ thể, nhưng tờ tuần báo Hồng Kông vốn thạo tin cho biết, trong dịp quốc khánh, con gái Mao Trạch Đông là Lý Mẫn (Li Min) cùng với con gái của bà là Khổng Đông Mai (Kong Dong Mei) và con rể là Trần Đông Thăng (Chen Dong Sheng) đã được giao việc đi đến Tỉnh Cương Sơn (Jinggangshan), cứ địa cách mạng của Mao trước đây, tìm một địa điểm để chuyển di hài Mao Trạch Đông đến.
 |
| Lăng Mao Trạch Đông |
Gần đến đại hội thứ 18 của Đảng Cộng sản, có nhiều dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh sẽ giữ khoảng cách với « tư tưởng Mao Trạch Đông » vẫn ngự trị lâu nay.
Ngày 28/9, trong một hội nghị Bộ Chính trị, đề tài này không được nhắc đến. Còn số mới nhất của tờ báo Cầu Thị ra hai tháng một lần – tờ báo này là cơ quan chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc – đã đăng bài xã luận mang tựa đề« Đấu tranh để đẩy nhanh cải cách và mở cửa », mà không hề nói đến tư tưởng Mao Trạch Đông. Trong khi đó nội dung của tờ Cầu Thị trước đại hội luôn được xem là định hướng cho đường lối sắp tới của Đảng.
Bài viết liên quan:
Trung Quốc từ bỏ tư tưởng Mao Trạch Đông trên đường cải cách
Bài viết liên quan:
Trung Quốc từ bỏ tư tưởng Mao Trạch Đông trên đường cải cách
Trung Quốc từ bỏ tư tưởng Mao Trạch Đông trên đường cải cách
 |
| Khẩu hiệu trước Trung Nam Hải: "Tư tưởng Mao Trạch Đông bất khả chiến bại vạn tuế!" |
Reuters (23/10/2012) Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), mà ban lãnh đạo sẽ được thay đổi vào đầu tháng 11, có thể sẽ đi theo hướng cải cách, nếu căn cứ vào sự kiện cụm từ tư tưởng Mao Trạch Đông đã biến mất trong hai thông báo mới nhất.
Theo một số nhà phân tích, việc bỏ đi cụm từ nhắc đến « Người cầm lái vĩ đại » và tư tưởng của Mao trong hai thông báo đưa ra vào những tuần gần đây, có thể đánh dấu ý hướng cải cách từ ban lãnh đạo mới của Đảng.
Bên cạnh đó, Tân Hoa Xã hôm thứ Hai 22/10 cũng đã loan báo, dự thảo sửa đổi điều lệ của ĐCSTQ sẽ được đưa ra thảo luận tại đại hội Đảng lần thứ 18, được dự kiến khai mạc vào ngày 8/11. Trong quá khứ đã từng có những sửa đổi điều lệ Đảng để làm cơ sở cho quyết định chính trị quan trọng, như việc chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường.
Mao Trạch Đông luôn được xem là chỗ dựa ý thức hệ chủ chốt, tất cả các văn kiện Đảng, theo truyền thống đều dẫn ra Mác, Lênin, các cựu chủ tịch Đặng Tiểu Bình, Giang Trạch Dân cũng như đương kim Chủ tịch Hồ Cẩm Đào.
Giai đoạn quan trọng ?
Mỗi văn bản của Bộ Chính trị - cơ quan quyền lực cao nhất của ĐCSTQ, có khoảng hai chục ủy viên – xưa nay luôn kết thúc bằng công thức « Giương cao ngọn cờ tư tưởng Mao Trạch Đông và chủ nghĩa Mác - Lê ». Nhưng hai văn bản mới nhất chỉ nhấn mạnh rằng Đảng phải tiếp tục theo đuổi « luận thuyết Đặng Tiểu Bình », tức chủ thuyết « Ba đại diện » và« Quan niệm phát triển khoa học » (« Ba đại diện » : ĐCSTQ đại diện cho sức sản xuất tiên tiến nhất, đại diện cho lợi ích của đại đa số nhân dân, và đại diện cho nền văn hóa tiên tiến của Trung Quốc - chú thích của người dịch).
Giáo sư Trịnh Vĩnh Niên (Zheng Yongnian), giám đốc Viện Đông Á của trường đại học quốc gia Singapore cho rằng :« Điều đó rất quan trọng. Trước khi Bạc Hy Lai bị thất sủng, định hướng này còn mập mờ, nhưng nay thì đã rõ ràng. Tôi muốn nói là, ít Mao hơn nhưng nhiều Đặng hơn ».
Khi làm biến mất cụm từ tư tưởng Mao Trạch Đông, các nhà lãnh đạo ĐCSTQ đã chứng tỏ quyết tâm cải cách. Giáo sư Trịnh Vĩnh Niên phân tích như trên, khi so sánh với việc Đặng Tiểu Bình đã đưa một liều lượng tư bản chủ nghĩa vào nền kinh tế kế hoạch hóa của Trung Quốc vào cuối thập niên 70.
Bạc Hy Lai, ngôi sao đang lên của ĐCSTQ mà chính sách Tân Mao được sự ủng hộ của cánh tả trong Đảng, đã bị ngưng chức vụ Bí thư Thành ủy Trùng Khánh và có thể bị bãi miễn chức đại biểu Quốc hội, sau xì-căng-đan đình đám mà ông Bạc và vợ bị dính vào (nay thì ông Bạc Hy Lai đã bị loại khỏi Quốc hội ngày 26/10 và bị truy tố - ND).
Đặng Tiểu Bình, người lãnh đạo nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa từ năm 1978 đến 1992, đã đưa ra ý tưởng Trung Quốc vừa có thể là nước cộng sản, mà vẫn có thể tiến hành cải cách dựa trên quy luật thị trường. Thuyết « Ba đại diện »là từ cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân, cho phép các nhà tư bản được vào Đảng ; trong khi Quan điểm phát triển khoa học - chủ trương phát triển kinh tế một cách hợp lý hơn và tôn trọng môi trường - là do Hồ Cẩm Đào khởi xướng.
 |
| Một cô gái trước căn nhà sẽ bị phá dỡ ở Bắc Kinh. Trưng thu nhà đất là một nguyên nhân gây căng thẳng xã hội. |
Kêu gọi cải cách
Sự khác biệt về về chủ thuyết giữa những người chủ trương cải cách và cánh tả trong Đảng phản ánh sự mãnh liệt của những tranh cãi hiện nay trong ĐCSTQ nhằm xác định đường hướng cho ban lãnh đạo mới, sẽ chính thức được đề cử vào ngày 8/11 tới.
Đại hội 18 của ĐCSTQ diễn ra vào thời điểm mà đất nước này có tỉ lệ tăng trưởng hàng năm thấp nhất trong gần 13 năm qua, trong khi căng thẳng xã hội vẫn cao độ, do tệ nạn tham nhũng, trưng thu đất đai và các nhu cầu an sinh xã hội không được đáp ứng.
Báo chí chính thức và các chuyên gia thân cận với chính phủ thường xuyên hăng hái đưa ra lời kêu gọi tiến hành cải cách mạnh mẽ, mà theo họ thì đó là cách duy nhất để tránh được khủng hoảng, cho dù không ai chờ đợi việc Trung Quốc chọn lựa con đường dân chủ.
Study Times, tờ báo do Trường Đảng trung ương – nơi đào tạo các cán bộ cho ĐCSTQ – xuất bản, tuần này cũng đã ca ngợi mô hình Singapore, một nền dân chủ được kiểm soát chặt chẽ.
Mặc cho những chiến dịch chính trị phi nhân, đã làm cho nhiều chục triệu người chết, Mao Trạch Đông - mà chân dung vẫn ngự trị trên quảng trường Thiên An Môn - luôn đuợc thần thánh hóa như một lãnh tụ có sức thu hút, vì đã đối mặt với các nước lớn và thống nhất đất nước. Ban lãnh đạo Đảng vẫn kiên quyết duy trì hình ảnh của Mao để củng cố tính chính đáng của ĐCS, mà họ không có được nhờ đã kinh qua chiến tranh như Mao.
Một số nhà quan sát cũng cảnh báo việc từ bỏ quá nhanh chóng di sản của Mao. Wang Zhengxu, nhà nghiên cứu thuộc trường đại học Nottingham, Anh quốc cho rằng việc bỏ cụm từ tư tưởng Mao trong điều lệ Đảng: « Chỉ đơn giản là không thể được ». Một blogger viết : « Tư tưởng Mao Trạch Đông là linh hồn của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (…) và là ánh sáng soi đường công lý cho nhân dân».
Nhưng đối với giáo sư Trịnh Vĩnh Niên, đại học quốc gia Singapore, thì tầm nhìn của Mao Trạch Đông không còn phù hợp nữa, và ngày càng nhiều người Trung Quốc dửng dưng với Mao. Giáo sư nói : « Chỉ có cánh tả là quan tâm thôi. Đa số người dân, nhất là thế hệ trẻ, thì đã chán ngán. Ký ức đã bị xóa nhòa ».
Bài viết liên quan:
- Phó chủ nhiệm UB Tư pháp QH Lê Thị Nga tại phiên thảo luận về phòng, chống tham nhũng chiều 1/11 nêu hàng loạt câu hỏi liên quan án tham nhũng.
